13 Haz 2018

Mitokondri Neden Bu Kadar Önemli?

mitokondri






Mitokondri hücrelerimiz ve dolayısıyla vücudumuz için son derece önemlidir. Hücrelerin yaşaması aslında mitokondrinin var olması ya da düzgün çalışıp çalışmamasına bağlıdır. Bir hücre mitokondrisiz yaşayamaz; çünkü mitokondri hücreye enerji sağlayan merkezdir. Hücre en küçük yapı taşıysa, mitokondri de bu yapıtaşlarının içinde yer alan ve enerji üreten bir santraldir. Bu da aslında mitokondrininin önemi hakkında fikir sahibi olmamız için bile yeterlidir.



Mitokondri neden bu kadar önemli? Sorusuna verilebilecek tek cevap tabi sadece yukarıda sözünü ettiğimiz madde değildir. Mitokondrinin bunun dışında hücrenin var oluşu ve yaşamına devamı için çok önemli görevleri bulunmaktadır.

Mitokondri genellikle yuvarlak ya da çubuk şekliyle adeta küçük bir bakteriyi andırır. Ancak mitokondrinin şekli ve sayısı hücrenin tipine bağlı olarak değişebilmektedir.

Bu oganellerin en büyük görevleri, ATP (Adenozin Trifosfat) formunda hücresel enerji üretmeleridir. Ayrıca mitokondri, hücrenin sinyal süreçlerinden, hücrenin büyümesinden, farklılaşmasından ve hücre ölümünden de sorumlu merkezdir. Bu da apoptozis ya da programlanmış hücre ölümünün de mitokondrinin yönetiminde olduğunu gösterir.

Mitokondri olmasaydı ne olurdu? Diye merak edenler için bu konuya da değinmek gerekir. Bu kadar önemli bir parçanın olmaması durumunda neler olurdu? Mitokondri olmasaydı hücre oksijenli solunumu düzenleyemezdi ve bu hücrenin ölümüyle sonuçlanırdı. Bunun mitokondri görevleri ile ilgili bir başka anlamı da şudur: Mitokondri, apoptozis de denilen programlanmış hücre ölümüyle ilişki karar merkezi olarak bedenimizin yaşlanma sürecinden de sorumludur.

Öte yandan programlanmış hücre ölümü zararlı ajanlardan dolayı da meydana gelebilmekte ve bu da hücrenin ölümüne giden ilk adımın atılmasına neden olmaktadır. Yani, apoptotik hücreler gittikçe küçülür ve büzüşürler ve sonrasında da daha küçük cisimler haline gelirler. Burada mitokondri sadece süreci yönetir. Hücrenin ölüne o sebep olmaz.

Programlanmış hücre ölümü ya da apoptozis, sitoplazmada kalsiyum iyonlarının seviyesinin artması ve oksidatif stres ile başlar. Hücrede bu değişimlerin yaşanmasından dolayı mitokondri de mitokondriyal geçirgenlik transisyon gözeneklerini açmaya ikna olur. Böylece organeller de etkisizleşirler. Bu sinyallerden sonra organeller şişer ve sitokrom c açığa çıkarırlar.  



 Sitokrom c, hücrenin solunum sürecinde, elektron taşıyıcı olarak anahtar proteindir.

 Kaspaz ise, hücresel enerji varken, hücre ölümüne neden olan proteinlere verilen isimdir.


Yani sitokrom c, sitoplazmada taşındığında kaspaz aktive olarak programlanmış hücre ölümü mekanizmasını başlatır.


Sonuç olarak şöyle diyebiliriz: Programlanmış hücre ölümü organizmamız için zararlı değildir. Çünkü yetişkin bir insan bedeninde günde yaklaşık 50-70 milyar hücre bu durumdan dolayı ölmektedir. Dolayısıyla mitokondrinin buradaki kritik görevi hücresel atıkların kontrol altında tutulması amacına yardımcı olmaktır. Bu da mitokondri neden bu kadar önemli? Sorusuna tatminkâr bir yanıttır.


Bu yazıyı beğendiniz mi?

Yeni yazılar e-mail adresinize gelsin!

Takip Edin!

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

1) Yorumunuzun yazıyla ilgili olmasına özen gösterin.
2) Yazım ve dil bilgisi kurallarına mümkün mertebe özen gösterin.
3) Hakaret ve küfür içeren kelimeler kullanmayın.
4) Yorum yaparken link eklemeyin.

©Tüm Hakları Saklıdır.2016-2018