Astıma Etki Eden 3 Vitamin


Astım ve beslenme arasındaki bağ nedir? Sorusu ya da böyle bir ilişki acaba var mı? Sorusunu her astım hastası en azından bir kez düşünmüştür. Peki, sorunun yanıtı nedir? Evet, astım ile beslenme arasında yakın bir ilişki vardır. Çok sayıda astım hastası doktor eşliğinde yapacakları özel beslenme programları sayesinde, aslında kullandıkları ilaç miktarlarını azaltabilir ve de astımlarını kontrol edebilirler.

Beslenme aslında çok sayıda hastalıkla yakından ilişkilidir. Buna en iyi örnek, yüksek tansiyon ve kalp hastalıklarıdır. Fakat astıma iyi gelen vitamin takviyelerinde durum çok daha karmaşıktır.


Bu konuyla ilgili bazı hipotezler vardır. Bunlar şöyledir:


➤ Astım ve diğer atopik hastalıklar öncelikle endüstrileşmiş ülkelerde artış göstermektedir.

➤ Beslenme farklılığı atopik hastalıklarda artışın görülmediği ülkeler ile Batılı endüstrileşmiş ülkeler arasındaki en önemli farklardan biridir.

➤ Batılı yaşam şekli, genel olarak sebze-meyve tüketiminin azalmasına bağlı olarak A, E ve daha az güneşe maruz kalma sonucunda, kapalı alanda geçirilen sürenin artmasından dolayı, D vitaminlerinin seviyelerinin düşmesiyle yakından ilişkilidir.  

➤ Sonuçta ise bu beslenme değişimleri diğer atopik hastalıklar ile astım hastalığına yakalanma sayısında artışa neden olmaktadır.


Bir toplumda kalıtsal etkenlerde tabi ki bu tip hastaların oluşmasında göz ardı edilemeyecek bir faktördür. Buna ek olarak atopik hastalıklar ve astımın görülmesinde kalıtım dışında bazı vitaminleri eksikliği de ortaya konmuştur. Şimdi isterseniz bu vitaminlere değinelim.


yağda eriyen vitaminler



Suda Ve Yağda Çözünen Vitaminler

Eğer beslenmenizde vitaminler ile beslenmenizi destekleyecekseniz suda ve yağda çözünebilen vitaminler arasındaki farkın önemini anlamanız gerekmektedir.

Yağda çözünebilen vitaminler (A, E, D ve K) kan vasıtasıyla vücudumuzda yolculuk yapabilen yağlardır. Ayrıca bu vitaminler depolandıklarında dokularda kalma eğilimindedirler. Bunun anlamı ise şudur: Eğer bu bir vitamin çok fazla alınırsa hipervitaminoz (vücuda çok fazla vitamin alınması) denilen bir hastalığın oluşmasına neden olur.

Suda çözünebilen vitaminlerle ise hipervitaminoz rahatsızlığının oluşma olasılığı çok düşüktür. Çünkü bu vitaminler dokularda depolanmazlar ve idrar yoluyla vücudu terk ederler.  Ancak tüm vitaminler yine de bazı yan etkilerin oluşmasına neden olabilirler. Bu yüzden besin ya da vitamin takviyesi programına başlamadan önce mutlaka bir doktorla konuşmak gerekir.



vitaminler ve astım


D Vitamini

Yağda çözünebilen bir vitamin olan D vitamini özellikle süt ürünlerinde yaygın olarak bulunmaktadır. D vitamini kemik sağlığı için de oldukça önemli bir vitamindir.

Çoğu insan zenginleştirilmiş besinler ve takviyeler aracılığıyla D vitamini almaktadır. Bunun nedeni günlük beslenmenin D vitamini açısından yeterince zengin kaynaklar içermemesidir.



Peki, D Vitamini Vücudumuzda Ne Yapar?

D vitamini hava yoluyla bulaşan bakterilerin neden olduğu inflamasyonu azalttığı gibi aynı zamanda, astım fizyopatolojisindeki belirli bağışık hücrelerinin seviyesini etkiler.

Bu alandan yapılan birçok çalışma D vitamini ve astım arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir. Daha yüksek seviyedeki D vitamini, özellikle çocukluk döneminde görülen yineleyen hırıltılı solunum ve astımın gelişmesine karşı koruyucu olabilmektedir. Ayrıca bu D vitamini seviyesinin çocukluk çağında yeterli seviyede kalması çocuğun ilerleyen yaşlarında astıma karşı korunmasıyla da ilişkilidir.

Astımlı hastalar üzerinde yapılmış bazı çalışmalarda, D vitamini seviyelerinin yetersiz olduğu ve bu düşük seviyeler ise astımın belirtilerini ve havayolu hiperaktivitesini arttırmakta olduğu belirtilmiştir.
Fakat D vitamini takviyesi sonuçları da oldukça karışık sonuçlar vermektedir. Bazı çalışmalar, D vitamini düşüklüğünün astımın şiddetini arttırdığını gösterirken; bazı çalışmalarda ise bu yönde bir bulguya rastlanmamıştır.

Yine yapılan çalışmalardan bazılarında da D vitamininin, astıma dirençli steroidleri olanların ya da IgE seviyesi yükseklerin ve eozinofili yüksek olan astım hastalarına faydalı olduğunu göstermiştir. Zira sipirometre gibi objektif ölçümlerle yapılmış çalışmalara bakıldığında ise sonuçların yine karışık olduğu görülmektedir.  




D Vitamini Hangi Besinlerde Fazladır?

Eğer D vitamini seviyenizi yükseltmek istiyorsanız, aşağıdaki besinleri daha fazla tüketerek bunu sağlamanız mümkündür:

Somon

Uskumru

Peynir

Yoğurt

Süt


Ayrıca güneşli günlerde dışarıda daha fazla zaman geçirerek ya da imkânınız varsa her gün maksimum 30 dakika güneşlenerek de D vitamini seviyenizi yükseltebilirsiniz.




Fazla D Vitamini Alırsam Ne Olur?

D vitamini önerilen miktarlarda alındığında güvenli kabul edilir. Ancak önerilenin üzerinde yüksek dozlar kandaki kalsiyum seviyesinin yükselmesine neden olabilir. Bu ise böbrek taşı, kabızlık, bulantı ve kusmaya neden olabilir.



vitaminler ve astım



C Vitamini

C vitamini sebze ve meyvelerde bolca bulunan ve suda çözünebilen bir antioksidandır. Bağışıklık güçlendirici ve soğuk algınlığına karşı güçlü bir savunma vitamini olarak bilinmektedir.

Çoğu insan besin takviyesi kullanmaya gerek kalmadan C vitamini açısından yeterli beslenmektedir.



Peki, C Vitamini Vücudumuzda Ne Yapar?

C vitamini anti-inflamatuar ve antioksidan özellikleri olan bir vitamindir. Batı tipi beslenme şekli ise C vitamini yüzdesi düşüktür ve bu da astımı üzerinde etkili olduğu hipotezini güçlendirmektedir.

Antioksidanlar normalde oksidatif stresin zararlı etkilerini önler ve akciğerdeki iltihaplı solunum hücreleri tarafından üretilen reaktif oksijen türüdür. Buna göre düşük C vitamini ve antioksidan alımı, akciğerlerde hasara ve çevresinde kronik inflamasyonun oluşumunu kuvvetlendirerek dengesizliğin oluşmasına sebep olur.

Yapılmış bazı araştırmalarda C vitamini düşük seviyede olan astım hastaların astım belirtilerini daha bariz yaşadıkları saptanmıştır. Bu hastalara önerilen C vitamini takviyesinin hastaların astım belirtilerini belli oranda azaltabileceği belirtilmektedir.



C Vitamini Hangi Besinlerde Fazladır?

C vitamini seviyenizi yükseltmek için aşağıdaki besinleri tüketebilirsiniz:


Kırmızı Biber

Brokoli

Yeşil yapraklı sebzeler

Limon

Portakal

Çilek

Domates




Fazla C Vitamini Alırsam Ne Olur?

C vitamini güvenli bir vitamindir. Ancak fazla alınması durumunda böbrek taşı yapma riski olabilir.




vitaminler ve astım



E Vitamini

Astıma etki eden vitaminlerden sonuncu ise yağda çözünebilen bir vitamin olan E vitaminidir. E vitamini temel olarak yeşil yapraklı sebzelerde, kabuklu yemişlerde ve yağlarda bulunmaktadır. E vitamin takviyesi kullanan hastaların neredeyse tamamı kalp, kanser ve Parkinson gibi hastalıkların geniş yelpazedeki muhtemel oluşma riskini azaltmak amacıyla kullanılmaktadır.

Sağlıklı bir şekilde beslenen bir kişide E vitamini eksikliğinin görülmesi ve vitamin takviyesine ihtiyaç duyması düşük bir ihtimaldir.




Peki, E Vitamini Vücudumuzda Ne Yapar?

E vitaminin en önemli özelliklerinden bir tanesi akciğerlerde antioksidan ve anti-inflamatuar etkisine sahip olmasıdır. Bu özelliğiyle, nötrofiller gibi belirgin iltihap oluşturucuları azaltırlar. C vitamini gibi E vitamini düşüklüğü de akciğerler, kan ve beslenme yoluyla kanıtlanabilir.

Düşük E vitamini seviyeleri zayıf akciğer fonksiyonunun kanıtıyla ilişkilidir. Aynı şekilde yüksek E vitamini seviyesi de düşük astım şiddeti ve gelişmiş (güçlü) akciğer fonksiyonuyla ilişkilidir.

Hamilelikte E vitamini üzerine yapılmış bir çalışmada E vitamini seviyesi daha düşük olmasına rağmen IgE seviyesinin düşük seviye olması, çocukluk döneminde astımın gelişim etkileriyle çakışmaktadır.




E Vitamini Hangi Besinlerde Fazladır?

E vitamini seviyesini arttırmak için aşağıdaki ürünler tüketilebilir:

Avokado

Badem ve diğer kuru yemişler

Brokoli

Balık

Zeytin Yağı

Ispanak

Kabak

Ayçekirdeği

Tofu




Fazla E Vitamini Alırsam Ne Olur?

Eğer önerilen günlük miktarın üzerine çıkılmadığı takdirde, E vitaminin yan etkisinin görülmesi muhtemel değildir. Bu nedenle eğer günlük miktar aşılmazsa güvenlidir denebilir.

Şayet çok fazla E vitamini alınırsa, buna bağlı olarak kanama, hemorajik inme ve konjestif kalp yetmezliğiyle ilgili riskler artabilir. Ayrıca çok fazla E vitamini, kaşıntı, bulantı, ishal, mide krampları, halsizlik ve baş ağrısına neden olabilir.


Astıma etki eden 3 vitamin üzerine bilgiler aktardığımız yazımızla ilgili olarak sormak ya da eklemek istediğiniz noktaları yorum bölümünden yazarak siz de yazıya katkıda bulunabilirsiniz.


Yorum Gönder

4 Yorumlar

  1. Merhaba
    Benim D vitamini seviyem hep dusuk cıkıyor. Astım olma ihtimalim var mı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhabalar öncelikle geç cevap için kusura bakmayın.
      Öncelikle şunu ifade edeyim. Her D Vitamini eksik olan kişi astım yakalanmaz. Çünkü toplumların önemli kısmında D vitamini eksikliği çeşitli nedenlere bağlı zaten düşük seviyededir. Bu güneşli gün sayısının o ülkede az olması ya da o ülkenin beslenme alışkanlıkları ya da kişinin beslenmesiyle ilgili olabilir. Böyle bir araştırmayı sizlere aktarmamızın nedeni ihtimal dahilinde olmasındandır. Eğer nefes darlığı gibi bir sıkıntınız yoksa problem olacağını sanmam. Ancak içinizi rahatlatmak için ve D vitamini eksikliğinizin nedeninin tespiti için mutlaka uzman bir doktora başvurmanızı öneririm.

      Sil
  2. C vitamininin fazla olduğu durumlar sorun olur mu?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. C vitamini fazlası sadece maydanoz, roka vb. yeşil yapraklı sebzelerin fazla tüketilmesi sonucu oluşabilir. Genel olarak güvenli bir vitamindir ve birçok faydası vardır. Ancak aşırı tüketiminde böbrek taşı ya da kum oluşumuna neden olabilir. Bu nedenle yeterince C vitamini almak ancak aşırıya da kaçmamak gerekmektedir.

      Sil

1) Yorumunuzun yazıyla ilgili olmasına özen gösterin.
2) Yazım ve dil bilgisi kurallarına mümkün mertebe özen gösterin.
3) Hakaret ve küfür içeren kelimeler kullanmayın.
4) Yorum yaparken link eklemeyin.