Antibiyotik Direnci Hakkında Her Şey


Antibiyotik direnci neden olur?

Antibiyotik direnci üzerine konuşmadan önce antibiyotik direncinin ne olduğunu tam olarak anlayabilmemiz için virüs ile bakteri arasındaki farkın ne olduğunu bilmemiz önemlidir.

Bakteri, vücudumuzun içinde ve dışında bulunan tek hücreli canlılardır. Birçok bakteri türü zararsızdır. Aslında bazı bakteriler bizim için faydalıdır bile. Bu bakterilerin büyük kısmı bağırsaklarımızda yaşayan bakterilerdir. Ancak hastalıklara neden olan bakteriler de vardır ve bu bakterilerden en bilineni ise, boğaz ağrısına neden olabilen bakterilerdir.

Öte yandan virüsler ise bakterilerden daha küçük olan mikroplardır ve vücudumuzun dışındaki herhangi ortamda hayatta kalamazlar. Virüsler, sağlıklı hücreleri istila ederek hastalığa neden olurlar.


Antibiyotik Nedir?

Antibiyotikler, insanlar ve hayvanlarda virüslerin neden olduğu enfeksiyonla mücadele eden antimikrobiyal ilaçlardır. Antibiyotikler bu enfeksiyonlarla hem bakterilerin büyümesi ve çoğalmasını engelleyerek hem de bakterileri öldürerek onlarla savaşırlar. Antibiyotikler, temel olarak bakteriyal enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılırlar. Virüslere karşı herhangi bir etkiye ise sahip değillerdir.
Bu bilgilerin ardından antibiyotik direncinin tam olarak ne olduğunu açıklayabiliriz.


Antibiyotik Direnci Nedir?

Antibiyotik ilaçları çeşitli hastalıklara neden olabilecek olan bakterileri öldürmek amacıyla kullanılan ilaçlardır. Öyle ki bu ilaçlar insan sağlığıyla çok yakından ilgili olan ilaçlardır. Geçmişte birçok insanı öldürmüş olan çok sayıda hastalık, bugün antibiyotikler tarafından etkili biçimde tedavi edilebilmektedir.

Antibiyotiklere karşı dirençli bakteriler, antibiyotikler tarafından öldürülemeyen ya da kontrol edilemeyen bakterilerdir. Bazı bakteriler bir antibiyotiğin varlığında da hayatta kalabilir hatta çoğalabilirler. Enfeksiyona neden olan çoğu bakteri, en azından birkaç antibiyotiğe karşı dirençlidir. Çok sayıda antibiyotiğe karşı dirençli olan bakterilere ise çok dirençli organizmalar denmektedir. (MRO)

Antibiyotik direnci günümüzde en ciddi küresel sağlık sorunlarından biridir. Aşırı ya da gereksiz antibiyotik kullanımı önlenebilirse aslında antibiyotik direnci de minimize edilmiş olur. Öyle ki bu durumdaki anahtar çözüm ise, doktor tarafından reçete edilmediyse asla kafamıza göre antibiyotik kullanmamaktır.

Buna ek olarak, bazı bakteriler ise doğal şekilde bazı antibiyotiklere karşı direnç geliştirebilirler. Bu durum da bazı ilaçlarda görülmektedir.  

Bakteri nedir?

Hangi Enfeksiyonlara Virüsler Neden Olur Ve Antibiyotiklerle Tedavi Edilmemelidir?

Viral enfeksiyonlar antibiyotiklerle tedavi edilmemelidir. Virüslerin neden olduğu en yaygın enfeksiyonlar ise şöyledir:

Soğuk algınlığı

Grip

Boğaz ağrılarının önemli bir kısmı


Antibiyotik Direncini Neden Önemsemeliyiz?

Antibiyotik direnci günümüzde kamu sağlığı için en acil çözülmesi gereken tehditlerden biridir. Antibiyotiğe dirençli bakteriler, aslında antibiyotikle kolay bir şekilde tedavi edilebilecek hastalıkları, tehlikeli enfeksiyonlara neden olarak, tedavisi imkânsız hale getirebilmektedir. Antibiyotik dirençli bakteriler, hem öldürülmesi zor hem de daha maliyetlidirler. Bazı durumlarda antibiyotiğe dirençli bakteriler ciddi zafiyetlerin hatta ölüme bile neden olabilirler.


Bakteriler Nasıl Antibiyotiğe Dirençli Hale Gelir?

Bir bakteri birkaç yol vasıtasıyla antibiyotiğe dirençli hale gelebilir. Bazı bakteriler, antibiyotiği zararsız hale getirmek suretiyle onu değiştirerek antibiyotiği nötralize ederler. Diğerleri ise antibiyotik onlara zarar vermeden önce ilk dirençli bakterinin antibiyotiği nasıl dışarı geri püskürttüğünü öğrenirler. Bazı bakterileri ise, dış yapılarını değiştirirler. Bu sayede antibiyotikler bakterileri öldürmek için onlara yapışamazlar.

Bakterilerden bazıları da antibiyotiğe maruz kaldıktan sonra hayatta kalabilir. Çünkü antibiyotiğe direnmek için bir yol bulmuşlardır. Hatta bir bakteri eğer direnç kazanmışsa, çoğalabilir ve diğer tüm bakterileri öldürerek onların yerini alabilir. Bunun anlamı ise şudur: Antibiyotiğe maruz kalmak, bakteriler üzerinde seçici bir baskı oluşturduğu için hayatta kalan bakterilerin hepsi büyük olasılıkla antibiyotiğe dirençli bakteriler olacaklardır. Yani bakteri genetik mutasyon materyalleri vasıtasıyla dirençli hale gelecektir.


Antibiyotik Direncine Karşı Nasıl Korunabiliriz?

Bununla ilgili olarak aslında yapılabilecek bir dizi önlem vardır. Bu maddeler ise şöyledir:

Gereksiz antibiyotik kullanımı ve aşırı kullanımın önüne geçmeliyiz. Bunun için gerektiğinde doktorumuza antibiyotik direncine karşı endişe duyduğumuzu hatırlatmalıyız.

Eğer doktorunuz antibiyotik yazdıysa, tedavinin tamamlanması ve antibiyotik direnci oluşmaması için yarım bırakmamalı ve ilacın tamamını bitirmeliyiz.

İyi bir hijyene sahip olmalı ve el temizliği gibi temel hijyenimize dikkat etmeliyiz.

Eğer hastalık süresince antibiyotik kullanmadan hastalık belirtilerini azaltabileceğiniz ve daha iyi olacağınızı düşündüğünüz bir adım varsa bunu da mutlaka doktorunuza belirtin.

Eğer doktorunuz size antibiyotik yazdıysa kafanıza göre kullanmamazlık etmeyin ve antibiyotiği doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Asla önerilen dozu aşmayın.

Soğuk algınlığı ve grip gibi viral enfeksiyonlarda, doktorunuz vermediyse, kafanıza göre antibiyotik kullanmayın.

Doktorunuz gerekliyse size antibiyotik yazacaktır. Doktorunuza asla antibiyotik yazması için ısrar etmeyin.

antibiyotik direnci sebepleri

Toplumda Antibiyotik Direncinin Aktarımı

Antibiyotiğe dirençli bakteriler toplumda kişiden kişiye bulaşabilir. Bu durum, dünya üzerinde hemen her toplumda oldukça yaygındır.

Antibiyotik dirençli bakteriler ve organizmaların bulaşmasını önlemek için aşağıdaki yöntemleri kullanabilirsiniz:

Yemek ve tuvalet öncesi ve sonrasında mutlaka ellerinizi iyice yıkayın.

Hapşırırken ve öksürürken mutlaka burun ve ağzınızı kapatın. Bunun için elinizi değil, kağıt bir mendil kullanın.

Yere tükürmeyin.

Eğer hastaysanız ve günlük ihtiyaçlarınızı karşılamakta zorlanıyorsanız dışarı çıkmayın ve evde dinlenin.

Eğer çocuğunuz hastaysa, onu yuvaya ya da okula göndermeyin.

Evinizde olan ilaçları kafanıza göre kullanmayın ve bir doktora gidin.


Kaynaklar

*

Yorum Gönder

13 Yorumlar

  1. Merhaba böyle devam ederse çok basit hastalıklar insanları öldürebilir ileride.

    YanıtlaSil
  2. Bu antibiyotikler genel için mi yoksa sadece belli bazı antibiyotikler mı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aslında bazı antibiyotik türleri diğerlerine göre daha fazla direnç geliştirmiştir. Ancak isim vermek doğru olmadığından isim vermemeyi tercih ettim.

      Sil
  3. Bilinçsiz antibiyotik kullanımı böyle giderse sonumuzu getirecek

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dünya genelinde bilinçsiz kullanım oldukça yaygın maalesef. Daha fazla dikkat çekilmeli bu konuya...

      Sil
  4. Selcan özlü28 Ocak 2019 14:57

    Antibiyotikler etkisini tamamen kaybederse yerini alabilecek başka bir ilaç yokmu?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bildiğim kadarıyla şu an için yok. Zaten esasında antibiyotikler tıp tarihindeki en önemli buluşlardandır. Antibiyotikler olmasaydı dünya nüfusu belki de hiçbir zaman bu kadar artamayacaktı.

      Sil
  5. Ya antibiyotik direnci de mi bulaşabiliyor?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Antibiyotik direnci belli bir antibiyotiğe karşı bakterilerin direnç kazanması demek olduğundan dolayı, direnç kazanmış olan bakterileriler kişiden kişiye bulaştıkça doğal olarak antibiyotik direnci de kişiden kişiye bulaşmış oluyor.

      Sil
  6. Artık antibiyotikler öyle geç etki ediyor ki tamamen etkisini kaybedince yandık asıl! Herhalde nezleden bile ölebiliriz

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Nezleden ölür müyüz onu bilemem ama eğer yerine konulacak başka bir ilaç bulunmazsa, çok basit hastalıkların insanlar için tehlike yaratacağı orta. Yorumunuz için teşekkürler :)

      Sil
  7. Valla bu sene kaç kere hastalandık iyilesemedik bı türlü. İlacİla ise yaramıyor artik.

    YanıtlaSil

1) Yorumunuzun yazıyla ilgili olmasına özen gösterin.
2) Yazım ve dil bilgisi kurallarına mümkün mertebe özen gösterin.
3) Hakaret ve küfür içeren kelimeler kullanmayın.
4) Yorum yaparken link eklemeyin.